Lat aftur
Tema
Rehabiliteringsdepilin Urd letur upp
Lurta
Til lesiveik

Rehabiliteringsdepilin Urd letur upp

Nýggi umlættingar- og rehabiliteringsdepilin Urd skal nøkta vaksandi tørvin á umlætting og plássum til fólk, sum hava tørv á rehabilitering ella endurvenjing í styttri tíðarskeið. Á hesari síðuni kanst tú lesa um nýggja depilin, sum letur upp fyrst í mai, og sum skal hjálpa borgarum at vera heima sum longst.

Tørvurin á umlætting og rehabilitering er vaksin seinastu árini, og tað hevur tískil verið ein avbjóðing at veita umlætting til øll tey, sum hava tørv á tí. Í 2019 samtykti Tórshavnar býráð tískil at fara undir at byggja ein rehabiliteringsdepil í Hoyvík, sum skuldi víðka um møguleikarnar fyri at fáa umlætting og rehabilitering.

Tá ið Urd verður tikin í nýtslu fyrst í mai 2021, hækkar kapasiteturin úr 18 plássum upp í 27 pláss, sum øll verða savnað á nýggja deplinum í Rólantsgøtu 20 í Hoyvík.

At byrja við var umlætting eitt tilboð, sum bara Umlættingarheimið bjóðaði. Í verandi løtu, inntil Urd verður tikin í nýtslu, koma borgarar eisini til umlættingar á eldrabústovnum og til samdøgursrehabilitering á Boðanesheiminum. Av tí at tørvurin á umlætting hevur verið stútt vaksandi seinastu árini, hevur Heilsu- og umsorganartænastan millum annað keypt umlættingarpláss frá øðrum kommunum. Nú Urd opnar, verður øll umlætting og samdøgursrehabilitering savnað í einum nýmótans depli, sum millum annað hevur góðar venjingarumstøður, og sum skal hjálpa borgarum í kommununi at vera heima sum longst.

Afturat rehabiliteringsdeplinum Urd, lat Demensdepilin á Tjarnargarði upp 16. apríl 2021. Demensdepilin tekur sær av demenssjúkum borgarum burturav og veitir millum annað umlætting til borgarar við demens. Á Demensdeplinum eru 10 pláss. 

Umlættingarpláss og pláss í samdøgursrehabilitering eita nú »stutttíðarpláss«

Á Urd fáa búfólkini ikki bara betri pláss, útsýni og venjingarumstøður – plássini á deplinum hava eisini fingið nýtt navn: felagsheitið fyri umlættingarpláss og samdøgursrehabiliteringspláss er nú vorðið »stutttíðarpláss«.

Eitt stutttíðarpláss er, soleiðis sum orðið leggur upp til, eitt tíðaravmarkað uppihald, har tú kanst fáa hjálp alt samdøgrið í eitt styttri tíðarskeið samsvarandi tínum tørvi. Tilboðið kann fevna um fleiri ymisk átøk í mun til tína heilsustøðu og tín tørv. Urd fær veitt alt frá endurvenjing, tørvsmeting og umlætting til røkt og linnan.

Niðanfyri sært tú, hvørji ítøkiligu tilboðini kunnu vera.

Hvussu kann Urd hjálpa tær?
Tørvsmetan

Ein tørvsmetan er ein skipað kanning av tínari støðu. Fyrstu fýra dagarnar gera vit kanningar og samrøður fyri at fáa greiðu á, hvussu tín støða er, og hvørji tíni ynski og tín tørvur er.

Eftir kanningar og samrøður leggja vit saman við tær eina ætlan fyri títt uppihald, og ein toghaldari verður settur at syrgja fyri, at øll arbeiða fram ímóti sama máli. Málið, sum vit seta okkum, verður javnan endurmett og tillagað. Tørvsmetanin kann innihalda:

  • greinan av tínum tørvi á venjing, røkt og umsorgan, búplássi, hjálpartólum og tílíkum
  • røkt og umsorgan i mun til tín tørv og títt førleikastøði
Venjing

Eitt venjingaruppihald kann innihalda:

  • endur- ella viðlíkahaldsvenjing, sum bæði kann fevna um kropsliga, sálarliga og sosiala venjing
  • royna hjálpartól
  • eygleiðing og metan
  • røkt og umsorgan i mun til tørv og førleikastøði

Starvsfólk okkara gera framhaldandi eina tvørfakliga og ítøkiliga endurmetan av tínari venjingargongd.

Umlætting

Umlætting varir sum meginregla í 1-3 vikur. Frávik kunnu tó vera. Umlættingin kann innihalda:

  • avlastan av avvarðandi
  • røkt og umsorgan í mun til tín tørv og títt førleikastøði 
  • skapa struktur og samanhang í mun til tín tørv
  • metan um og íverksetan av framhaldandi átøkum
  • royna hjálpartól
  • aktivitetir og venjing
Palliatión

Uppihaldið kan innihalda:

  • linnandi røkt og umsorgan til álvarsliga sjúkar ella doyggjandi borgarar
  • serkøn sjúkrarøktarfaklig átøk
  • royna hjálpartól
Hvussu geri eg aftaná?

Tá tú verður útskrivað av Urd, kunna vit heimatænastuna um, hvussu títt uppihald hevur verið, og hvørji átøk vit hava gjørt. Heimatænastan ger so av, hvussu tey kunnu fylgja upp og hjálpa við at viðlíkahalda átøkini.

Meta vit, at tú hevur tørv á meira hjálp, enn tá tú komst inn á Urd, verður ein nýggj visitatión gjørd í sambandi við tína heimferð. 

Harumframt hava vit eitt tætt samstarv við deildarleiðarar og starvsfólk í Heilsuhúsinum. Flytir tú til dømis á bústovn, so tryggja vit okkum, at vitanin fylgir tær, har tú fert. 

Soleiðis søkir tú pláss
Hvør kann fáa pláss á Urd?

Tilboðið vendir sær til allar fólkapensjónistar, sum búgva í Tórshavnar Kommunu, ið hava tørv á røkt og umsorgan alt samdøgrið í eitt styttri tíðarskeið.

Borgarar, ið verða visiteraðir til Urd, eru fólkapensjónistar, sum í eitt styttri tíðarskeið hava tørv á røkt og umsorgan, tí røktin og umsorganin ikki letur seg veita í egnum heimi. Tað kann vera aftaná innleggjan á sjúkrahúsi, um avvarðandi hava tørv á einari fríløtu ella um borgarin hevur tørv á rehabiliterandi og sjúkrarøktarfakligum átøkum alt samdøgrið í eitt styttri tíðarskeið. Endamálið við uppihaldinum kann vera ymiskt og kann fevna um alt frá endurvenjing, tørvsmetan og umlætting til røkt og linnan.

Ætlanin er, at borgarar, sum eru á einum stutttíðarplássi, skulu vera virknir og útføra – og stuðlast í at útføra – flestu gerandisuppgávur sjálvi. Tað vil siga, at tú í mest møguligan mun er virkin í mun til persónliga røkt, at borðreiða, vaska klæðir, reiða songina, gera reint á kamarinum og at luttaka í felags aktivitetum. Talan er sostatt um eitt uppihald, har vit taka støði í tilfeinginum hjá tær og í tí, sum gevur meining fyri teg.

Hvussu søki eg um stuttíðarpláss?

Á síðu okkara um stutttíðarpláss til fólkapensjónistar kanst tú lesa um, hvussu tú søkir. Síðuna finnur tú her: 

Stutttíðarpláss til fólkapensjónistar

Hvat kostar eitt pláss á Urd?

Gjaldið fyri stutttíðarpláss er í løtuni 134 kr. um dagin. Tú fært eina rokning, tá uppihaldið á Urd er av. Gjaldið fevnir um mat og drekka, røkt og venjing og leigu og vask av handklæðum og seingjarklæðum.

Heima sum longst

Í 2019 gjørdi Eldraráðið eina kanning av bústaðarviðurskiftinum. Gallupkanningin vísti, at húsaviðurskiftini hjá eldri borgarum fara at elva til ein alsamt vaksandi tørv á íbúðum.

Kanningin vísti millum annað, at:

  • í Tórshavnar kommunu búðu 87% av teimum spurdu í sethúsi
  • aftaná 5 ár fóru 62% av teimum spurdu framvegis at ynskja at búgva í egnum húsi
  • aftaná 10 ár fóru 31% framvegis at ynskja at búgva í egnum sethúsi
  • tey, sum ynsktu at flyta í annan bústað seinni, ynsktu at flyta í íbúð ella raðhús
  • bara 2% av teimum spurdu ynsktu sær at búgva á ellisheimi ella sambýli um 10 ár

Sostatt ynskja nógv flest av okkara eldru at búgva heima. Samstundis vísa framrokningar, at vit vera lutfallsliga færri til at taka okkum av okkara eldru, og tískil er rehabilitering og fyribyrging umráðandi.

Tú kanst lesa kanningina hjá Eldraráðnum her: 

Bústaðarviðurskifti - kanning Gallup Føroyar oktober 2019

Hentleikar á deplinum

Búrum og hentleikar

Umlættingar-og rehabiliteringsdepilin er staðsettur í Rólantsgøtu 20 í Hoyvík við útsýni norður- og eystureftir. Depilin hevur skap sum eitt óendaligheitstekin, har felagshøli er í miðjuni við tveimum lonum - eina høgrumegin og eina vinstrumegin. 

Í lonunum eru tilsamans 27 búrúm. Búrúmini eru 30 fermetrar til støddar. Inngongdin til búrúmið er frá felagsgongdini í hvørjari eind. Sjálv hurðin og inngongdspartíið er eyka breitt, soleiðis at gott pláss er fyri rullistólum, seingja- og børuflutningi og flutningi av møblum.

Fyri at skapa góð ljósviðurskifti venda øll búrúm eystureftir og nordeftir út ímóti havinum, og við stórum vindeygapørtum kemur nógv ljós inn, soleiðis at búrúmini verða ljós. Lætt er hjá búfólkunum at fylgja dagsrútmuni. Ert tú songarlagstur, so hevur tú kortini gott útsýni frá búrúmunum, tí vindeygaparturin byrjar í 45 cm hædd.

Í búrúminum er pláss fyri eini sjúkrasong, náttborði, sitistólum við
sofaborði og einum lítlum spísiborði.

Baðirúmið er rúmligt og liggur beinleiðis inn frá búrúminum gjøgnum eina breiða skjótihurð.

Ein seturstova er til hvørja lon, sum eisini hevur skrivstovu, skolirúm, vaskirúm og língoymslu. Felagsøkið hevur inngongd, forhøll, leiðaraskrivstovu, starvsfólkarúm, ergo- og fysioterapi, matarhøll og køk.

Uttanfyri húsini eru gøtur og sansiøki. Dentur er lagdur á, at útiøkið og bygningurin eru samfeld við terassu við tekju. 

Um depilin
Leiðsla

Hannemi á Brúgv er deildarleiðari á Urd. Hannemi hevur drúgvar royndir sum deildarleiðari á Umlættingarheiminum og Boðanesheiminum.

Fyriskipanarliga er Urd partur av Heilsuhúsinum, sum liggur í Brekkutúni 1 í Hoyvík, har sjúkrarøktarfrøðingar, heimatænasta, ergoterapi, fysioterapi, visitatión og Heilræði húsast. Eisini móttøkan hjá Heilsu- og umsorganartænastuni er í Heilsuhúsinum.

Navnið Urd

Urd er ein umlættingar- og rehabiliteringsdepil. Stytt er hetta vorðið til »Urd«, sum kommunan eisini hevur brúkt í almenna rúminum. Við heitinum Urd verður einfalt hildið fast í funktiónunum og endamálinum við bygninginum, sum eru umlætting og rehabilitering.

Heitið Urd sipar tó eisini til norðurlendska mentanararvin. Urð (no. Urðr) er ein av trimum nornum – hinar báðar Verðandi og Skuld. Saman verða tær roknaðar sum lagnugudinnur, ið ávikavist umboða fortíð, nútíð og framtíð. Sambært sagnunum sita nornurnar við brunnin undir trænum Yggdrasil og spinna lívstráðin hjá hvørjum einstaklingi. Orðið »urðr« er í ætt við orðið »at verða« (á donskum »at vorde«), sum ber í sær alla lívsgongdina hjá mannaættini.

Kent og hóskandi til endamálið og virksemið í bygningum er hetta brotið úr yrking hjá Williami Heinesen: »Meget er for sent. Mangt er forspildt. Men alt er endnu i vorden«. William Heinesen hevur harumframt skrivað stuttsøguna um »Mester Jacob og jomfruen Urd«. Í søguni lesa vit um Urd, sum í ungum døgum var fyri óhappi og breyt beinið. Hendan hendingin fekk stórar avleiðingar fyri lagnu hennara, tí hon ongantíð vann sær mistu førleikarnar aftur.

Urd er sostatt ein stytting fyri umlættingar- og rehabiliteringsdepil, men eisini ein tilsiping til Urð og týdningin av at endurvinna mistar førleikar.

Endamál

Endamálið við virkseminum á Urd er at veita eitt tvørfakligt og samanhangandi tilboð til heimabúgvandi borgaran, sum hevur tørv á rehabiliterandi og sjúkrarøktarfakligum átøkum alt samdøgrið í eitt styttri tíðarskeið. Tilboðið skal stuðla undir at tú sum borgari kanst liva eitt virkið og innihaldsríkt lív. 

Saman við tær og tínum avvarðandi vilja vit arbeiða fram ímóti, at tú varðveitir og styrkir tínar førleikar, heilsu og vælveru. 

Fyri at røkka tey mál, sum vit seta í felag, vænta vit, at tú tekur virknan lut í ætlanini fyri tínum uppihaldi. Rehabilitering tekur støði í gerandisvirksemi, skilt á tann hátt, at øll gerandismál eru liður í venjingini, til dømis at koma upp úr songini, persónligt reinføri, at lata seg í og úr og at fáa sær at eta. Saman við tær taka allir fakbólkar lut í rehabiliteringini og seta tvørfaklig mál. Okkara vón er, at tú hevur ment teg og fingið betri lívsgóðsku, tá tú fert heim aftur.

Hvørji fakfólk starvast á Urd?

Á Urd starvast røktarstarvsfólk, tað vil siga sjúkrarøktarfrøðingar, heilsurøktarar, heilsuhjálparar og hjálparfólk.

Eisini eru ergoterapeutar, fysioterapeutar, køksatstøðingar, reingerðarfólk og húsavørður.

Bakgrundskunning

Urd virkar eftir lógini um heimatænastu og eldrarøkt, sum tú finnur her: 

Lógin um heimatænastu og eldrarøkt v.m. (logir.fo)

Heilsuhúsið
Heilsuhúsið

Brekkutún 1, 188 Hoyvík

Les um Heilsu- og Umsorganartænastuna

heilsuhusid@torshavn.fo

Tel. 30 20 00

Upplatingartíðir
Mánadag - hósdag 8 - 15.30
Fríggjadag 8 - 15.00