Lat aftur
Tema
Saman um grønu framtíðina
Umhvørvispolitikkurin 2026-2032 Umhvørvispolitikkurin 2026-2032
Umhvørvispolitikkurin 2026-2032

Tórshavnar kommuna hevur samtykt nýggjan umhvørvispolitikk fyri 2026-2032. Tú kanst lesa nýggja politikkin her.

Saman um grønu framtíðina

Tórshavnar kommuna hevur samtykt nýggjan umhvørvispolitikk fyri 2026-2032. Tú kanst lesa um nýggja politikkin á hesari síðuni.

Nýggi umhvørvispolitikkurin vísir, hvussu vit skulu bera okkum at í Tórshavnar kommunu fyri at gerast verðurlagsneutral í 2040. Í politikkinum sært tú millum annað, hvørji øki kommunan skal leggja serligan dent á, og hvørji ítøkilig átøk skulu fremjast fyri at røkka okkara lutmálum og høvuðsmálinum um netto null útlát av vakstrarhúsgassi í 2040. 

Politikkin sært tú í fullum líki her:

Saman um grønu framtíðina – umhvørvispolitikkur fyri Tórshavnar kommunu 2026-2032

Grundarlag og bakgrund

Nýggi umhvørvispolitikkurin hjá Tórshavnar kommunu er úrslitið av drúgvari tilgongd við mongum forkanningum.

Politikkurin er gjørdur við støði í altjóða verðurlagssáttmálanum frá 1992, Parissáttmálanum frá 2015, heimsmálunum hjá ST fyri burðardygga menning og teimum landspolitisku málunum, sum eru at finna í føroysku veðurlagslógini. Politikkurin tekur somuleiðis støði í Kommunuætlanini og øðrum politikkum hjá kommununi, so sum Ferðavinnupolitikkinum og Vinnupolitikkinum umframt Grønu Leiðini frá 2016 og Orkupolitikkinum.

Harumframt byggir umhvørvispolitikkurin á borgarafund, fund við staðbundnu nevndirnar, verkstovur, frágreiðingar, samrøður við viðkomandi partar og talgildan pall, har borgarar høvdu møguleika at koma við íkasti.

Fleiri átøk eru sett í verk í kommununi seinastu árini, sum hava lækkað CO2-útlátið á fleiri økjum. Til dømis verða munandi fleiri fermetrar av kommunalum bygningum hitaðir við grønari orku í dag sammett við 2016. Tá ið tosað verður um burturkast, sæst ein ávís gongd rætta vegin frá 2016 til 2024, tó at broytingarnar eru smáar og tørvur framvegis er á at minka burturkastið og økja endurnýtsluna.

Samanlagt vísa viðurskiftini eina kommunu, sum støðugt arbeiðir fram ímóti eini grønari framtíð. Kommunan vil tó gera meira fyri at fáa vøkstur, býarmenning og burðardygd at ganga hond í hond. Við vitanarmenning, neyvum dátugrundarlagi og málrættaðum átøkum strembar Tórshavnar kommuna komandi árini eftir at tryggja, at umhvørvislig, fíggjarlig og sosial burðardygd ganga upp í eina hægri eind.

Eitt týdningarmikið amboð í umhvørvispolitikkinum er virkisætlanin, ið útgreinar, hvussu umhvørvismálini verða rokkin og átøkini útint. Í virkisætlanini er tíðar- og kostnaðarmeting umframt áseting um, hvør hevur ábyrgd av at útinna einstøku átøkini.

Høvuðsmál

Við umhvørvispolitikkinum fær umhvørvið eitt týdningarmikið pláss í øllum avgerðum hjá Tórshavnar kommunu. Kommunan setir krøv til sín sjálvs, veitarar, samstarvspartar og borgarar. Eisini fer kommunan at arbeiða fyri at fáa góð samstørv í lag við landsmyndugleikar, vinnulív, vitanarstovnar, áhugafeløg og borgarar, soleiðis at vit saman kunnu røkka langt á umhvørvisleið.

Høvuðsmál

Tórshavnar kommuna strembar eftir at vera millum fremstu kommunur í Norðurlondum innan umhvørvisloysnir, og at útlátið av vakstrarhúsgassi í 2040 er netto-null. At útlátið av CO2 er netto-null merkir, at útlát og upptøka av CO2 javnviga.

Umhvørvispolitikkurin leggur dent á trý høvuðsøki, ið eru deild í 19 lutmál, sum kommunan hevur sett sær fyri at røkka. Fyri at røkka lutmálunum eru ítøkilig átøk ásett, ið skulu fremjast komandi árini. Tú finnur nærri kunning um einstøku átøkini, og hvør hevur ábyrgd av teimum, í politikkinum.

Høvuðsøki
Náttúra og lívmargfeldi

Okkara vistskipanir skulu vera sterkar, og bæði náttúra og menniskju skulu trívast í og við teimum. Kommunan hevur sett sær hesi lutmál:

  • Gera lendisætlan og kortleggja náttúru
  • Bygging við virðing fyri náttúruni
  • Sjógvur, vøtn og áir skulu vera rein
  • Skynsom vatnnýtsla og reint drekkivatn
  • Landbúnaður og náttúra í javnvág
  • Verja og stimbra føroyska lívmargfeldið
  • Avmarka ampar av óljóði, ljósi og tungari ferðslu
  • Tilbúgving til veðurlagsbroytingar
Útlát og orka

Útlátið av vakstrarhúsgassi skal vera munandi minni. Í 2040 skal útlátið av vakstrarhúsgassi í Tórshavnar kommunu sum landafrøðiligari eind vera netto-null.

Kommunan hevur sett sær hesi lutmál:

  • Allur hiti og streymur hjá kommununi sum stovni kemur frá varandi orku í 2030
  • Størri dentur skal leggjast á fjarhita, nærhita og varandi orkuloysnir
  • Flytførisætlan skal raðfesta bleyta og kollektiva ferðslu
  • Grønar orkuskipanir til flutningstænastur og kommunal akfør
  • Orku- og útlátssparandi tiltøk í allari kommununi
Ringbúskapur og burturkast

Nýtslan skal vera burðardyggari og burturkastið minni. Samlaða nøgdin av burturkasti at brenna skal minka 20 prosent í 2030 sammett við 2024.

Kommunan hevur sett sær hesi lutmál:

  • Kommunala Brennistøðin skal nýhugsast og framtíðartryggjast
  • Tilvitað nýtsla og minka burturkast
  • Burðardygg byggivinna
  • Varandi loysnir til matleivdir og lívrunnið tilfar
  • Nærskiljing og lættari at sleppa av við burturkast
  • Minni nýtsla

Borgaraluttøka

Øll skulu vera við, skal tað eydnast kommununi at gerast veðurlagsneutral í 2040. Bæði vinna, feløg, kommunan og borgararnir. Borgararnir áttu sostatt sín týðandi lut í tilgongdini at gera umhvørvispolitikkin. Kommunan skipaði fyri borgarafundi og útvegaði ein talgildan pall, soleiðis at fólk kundu gera viðmerkingar og senda kommununi hugskot. Niðanfyri sært tú nøkur av teimum evnunum, sum upptaka borgarar.

Hvat siga borgararnir?
Kloakkir og vatn
  • Kloakk og oljulukt
  • Dálkað drekkivatn
  • Kjøtetandi bakteriur við sjóvarmálan
Ljóð- og ljósdálking
  • Ljóðdálking á havnaløgum og frá landsvegi
  • Ógvuslig gøtuljós.
Bygging
  • Sólkyknur á húsatekjum
  • Mangla orkufrøðing við borðendan
  • Býartætting, útnytta tað sum longu er bygt
  • Smærri grundstykki og hús
  • Ov nógv asfalt - »asfalt vinnur altíð« 
  • Bygningar sum venda skeivt – sólargangur o.a.
  • Alt ov nógv gott timbur fer burtur
Lívmargfeldi og náttúra
  • Mugu ikki drena vátlendi (goyma CO2 og fuglaøki)
  • Mangla lendisskráseting
  • Varðveita grøn øki – og heldur byggja tætt í býnum
  • Innræsin sløg, t.d. skøra og rotta
  • Síl í áum hótt av dálking
  • »Sminkað Havnará«
Ferðsla og flytføri
  • Bussleiðin má vera veruligt alternativ til bilin
  • Súkklubreytir standard í vegagerð
  • Mangla gongubreytir og tryggar súkkluleiðir á bygd
  • Fólk skulu koyra minni
  • Fleiri bussskýli
  • Smærri (el)bussar til bygdirnar
  • Parkeringspláss uttan fyri Havnina og bussar inn í býin
Burturkast og órudd
  • Endurnýtslustøðir í nærumhvørvi (grannaløg, handlar o.a.)
  • Lokal ruskpláss/endurnýtslur á bygd – langt til Havnar…
  • Avbjóðingar við slakti á bygd
  • »Bingjan í Dugna er altíð full og stongd«
  • Lat onnur taka lutirnar heldur enn at brenna teir
  • Upplatingartíðir endurskoðast
Annað
  • Umhvørvisstýring – seta umhvørvismál árliga
  • Møguleikar fyri landstreymi til skip
  • Cruiseskip og dálking
  • Argja kirkja
  • Møguleika fyri felagsveltum – útvega lendi við millum annað at avtaka leigutraðir
  • Betri hagtøl
  • Leysir hundar (og seyðir) og skvettandi fuglar
Politikkir

Samgonguskjalið 2025-2028

Samgonguskjalið sigur millum annað, at tað skal vera ómakaleyst hjá fólki og vinnu at velja grønar loysnir. Sagt verður eisini, at samgongan raðfestir reinar áir og fjørur, og byrjað verður at fáa kloakkleiðingarnar leiddar út á streymasjógv.

Ein rúmlig kommuna – samstarvsavtala millum Tjóðveldi, Javnaðarflokkin og Borgaralistan

 

Umhvørvispolitikkurin

Eins og Grøna leiðin frá 2016 er nýggi umhvørvispolitikkurin eitt yvirskipað stýriamboð til at fyribyrgja útlát, burturkast og dálking. Sum yvirskipað stýriamboð hevur politikkurin týdning fyri fleiri aðrar ætlanir í kommununi, til dømis kommunuætlanina, innkeypspolitikkin, orkupolitikkin og hitaætlanina. Umhvørvispolitikkin sært tú her:

Saman um grønu framtíðina – umhvørvispolitikkur fyri Tórshavnar kommunu 2026-2032

Orkupolitikkurin

Orkupolitikkurin er eitt stýrisamboð til at minka um útlátið av vakstrarhúsgassum hjá Tórshavnar kommunu við eini ítøkiligari ætlan fyri orkuumlegging frá olju til grønar orkukeldur. Orkupolitikkurin tekur støði í umhvørvispolitikkinum og er ein nágreining av, hvussu Tórshavnar kommuna røkkur settu málunum, sum viðvíkja orkunýtslu.

Orkupolitikkur fyri Tórshavnar kommunu 2021-2027

Kommunuætlanin

Kommunuætlanin er yvirskipaða stýringsamboðið fyri planlegging og menning av Tórshavnar kommunu. Ætlanin vísir heildina í ætlaðu menningini og setur út í kortið, hvussu ymisku økini í kommununi kunnu gagnnýtast og mennast.

Kommunuætlanin

Grøna skjalið - Agenda 21

Tórshavnar kommuna hevur bundið seg til at taka umhvørvið við í øllum sínum virksemi. Í 2009 samtykti býráðið Grøna skjalið, sum var partur av Lokal Agenda 21. Heitið Lokal Agenda 21 sipar til Agenda 21, ið er ein altjóða ætlan fyri burðardygga menning í 21. øld, ið var samtykt í ST í 1992. Við støði í Grøna skjalinum arbeiðir kommunan støðugt við burðardyggari samfelagsmenning, sum tryggjar lívsgrundarlag og góðsku fyri núlivandi og komandi ættarliði.

Grøna skjalið - Lokal Agenda 21

Umhvørvisdeildin
Umhvørvisdeildin

Vestara Bryggja 15, 2. hædd
100 Tórshavn

Tel. 30 20 10
torshavn@torshavn.fo

Les um Umhvørvisdeildina

Upplatingartíðir
Mánadag9-16
Týsdag9-16
Mikudag9-16
Hósdag9-16
Fríggjadag9-15