Tíðindi - 11. mai 2022

Ein triðingur av burturkastinum í Føroyum sendur til endurvinningar

Mynd til tíðindi um endurvinning av burturkasti 9. mai 2022

Sambært nýggjari spurnakanning, sum 12 feløg í átakinum Burðardygt Vinnulív hava gjørt saman við IRF og Kommunalu Brennistøðini, verður ein triðingur av húsarhalds- og vinnuburturkastinum skilt til endurnýtslu.

Samlaða mongdin av burturkasti hevur verið støðugt vaksandi síðan 2019, samstundis sum vinnuligi aktiviteturin økist saman við nýtsluni hjá húsarhaldunum. Nýggja spurnakanningin varð send út til 500 fólk kring alt Føroyar fyri at fáa eina betri fatan av burturkastvanum hjá fólkum.

Sambært kanningini verður umleið 60% brent og minni enn 9% tyrvt (7,5% IRF og 9% KB).

Kanningin vísir eisini, at tey sløgini av burturkasti, sum oftast verða endurvunnin, eisini eru tey somu, sum vit verða eggjað til at bera aftur. 72% av teimum, sum svaraðu, søgdu, at tey regluliga endurvinna plastfløskur, glas og aluminium á lokalu fløskumóttøkunum. Hetta er væl hægri enn tølini fyri burturkastið, ið verður heintað heima ella latið inn á lokalu móttøkustøðunum:

  • 65% av vandamikla burturkastinum, sum verður heintað heima, verður endurvunnið
  • 51% av pappíri og pappi, sum verður heintað heima, verður endurvunnið
  • 23% av øðrum tilfari, ið verður latið inn á lokalu móttøkustøðunum, verður endurvunnið

Umleið 30% svaraðu, at tey eru farin at endurvinna fleiri lutir ella sløg av burturkasti seinastu 5 árini. 26% svaraðu, at tey endurvinna oftari enn áður.

Vanligasta forðingin fyri endurvinning er, at umstøðurnar at skilja ikki eru nóg høgligar, og hóast átøk hjá IRF og Kommunalu Brennistøðini verður burturkastið framvegis ikki nóg væl skilt í Føroyum.

Spurd um hvør eigur ábyrgdina av at tryggja, at vørur og pakningur ikki hava eina negativa ávirkan á umhvørvið, svara 3/5, at tað er teirra egna ábyrgd, 1/2 at tað er ábyrgdin hjá feløgunum og framleiðarunum. Næstan 1/4 siga, at tað er ábyrgdin hjá brennistøðunum, og 1/4 heldur eisini, at tað heilsølurnar og handlarnir eiga ábyrgdina. Tey spurdu kundu í hesum føri velja fleiri svarmøguleikar (multiple choice).

Samstarvið millum Burðardygt Vinnulív (eitt netverk av 12 feløgum, sum hava sína vinnu í Føroyum), IRF og Kommunalu Brennistøðina hevur til endamáls at menna ábyrgdarfulla umsiting av burturkasti og ringrásloysnum fyri at minka um ávirkanina, sum burturkastið hevur á náttúruna í Føroyum og aðrastaðni.

Limirnir í Burðardygt Vinnulív fara at leita eftir møguleikum fyri aktivt at minka um burturkastið og tryggja rætta viðferð av burturkastinum, sum bæði beinleiðis og óbeinleiðis kemur frá teimum.


Hvat kann eg sjálv gera?

Tú kanst eisini gera tína ávirkan galdandi. Byrja við at læra teg, hvussu tú kanst minka um mongdina av burturkasti, sum kemur frá tær. Vel vørur við minni pakningi. Endurnýt alt, tú kanst – tað er ikki rætt, at alt endar í sama stað.

Set teg í samband við IRF ella Kommunalu Brennistøðina, um tú ivast ella hevur eitt hugskot til, hvussu endurvinningin kann betrast.

Tú kanst síggja kanningarúrslitini her: